Strzeżcie się rośliny mają uszy, Wasz kwiatek         doniczkowy Was podgląda !

Moi drodzy czytelnicy, mam chęć opowiedzieć Wam teraz parę słów na temat zmysłów u roślin, jest to bowiem bardzo zajmujący temat, mam nadzieję że i dla Was.

Może nie wszyscy jeszcze o tym wiedzą, jak bardzo podobne, choć mniej rozwinięte niż u nas ludzi, mechanizmy percepcji rzeczywistości posiadają rośliny. Przyjrzyjmy się ich zmysłowym odczuciom.

Jak widzą rośliny?

Otóż co prawda nie posiadają oczu jak my ,wspaniałych gałek ocznych pokrytych siatkówką , z jej pręcikami i czopkami, a jednak i tak potrafią odróżniać kolory, dostrzegać światło, czuć różnicę, gdy zmieni się ich położenie.

Chociaż rośliny nie widzą światła widzialnego jak my, są czułe na inny zakres spektrum –odbierają światło o innej długości fal elektromagnetycznych, a więc ultrafiolet i podczerwień. Zaś zjawisko zwane fototropizmem sprawia, że przysuwają młode pędy zawsze ku światłu, a interesuje je bardziej niebieskie, niż czerwone, światło o krótszej długości fali, co wykazał eksperyment Darwina z 1880 roku.

Zapach u roślin

Jeśli chcecie wiedzieć, rośliny także mają zmysł zapachu. Cudownym przykładem jest kanianka, roślina pasożytnicza, uwielbiająca wysysać cukry produkowane przez rosnące pomidory, oplatając go niczym bluszcz. Z pomocą eksperymentu zdołano udowodnić, że ma węch, gdy ukryto doniczkę z kanianką w pudełku, krzew pomidora w drugim pudełku i oba połączono rurką, by mogło przepływać powietrze. Wówczas dzięki związkom lotnym kanianka wyczuła pomidora i zaczęła rosnąć w kierunku rurki. Gdy namoczono waciki w wodzie o zapachu pomidora, a inne testowe, namoczone były samą wodą i postawiono na patyczkach- rzecz jasna kanianka zaczęła nachylać pędy w kierunku zapachu pomidora :).

Co więcej rośliny mogą wykorzystywać zmysł zapachu do dawania sobie sygnałów ostrzegawczych. W przypadku np. topoli białej, gdy zostanie zaatakowana przez larwy, rosnące w pobliżu zdrowe drzewa wierzby mogą ustrzec się ataku, poprzez odbieranie feromonów w powietrzu od sąsiednich roślin wierzby i wówczas same mogą zwiększyć poziom trujących fenoli i tanin w swoich liściach by uniknąć szarży larw. Podobnie dzika fasola półksiężycowata jak udowodnił naukowiec Martin Heil broni się przed chrabąszczami, w przypadku ataku, wydzielając związki przywabiające żywiące się nimi stawonogi.

Czy rośliny mogą słyszeć?

Według niektórych autorów jak np. autorki książki „The Sound of music and plants”, nie biologa aczkolwiek pewnej mezzosporanistki, rośliny są czułe na wibracje akustyczne i mogą mieć wręcz swoje własne preferencje, a więc rosnąć lepiej przy jednych gatunkach muzyki a przy innych gorzej. Z jej doświadczeń wynika, że badane fiołki, kukurydza, geranium i filodendrony rosły o wiele bujniej przy melodiach muzyki klasycznej niż przy mocnym brzmieniu Jimiego Hendrixa, czy Led Zeppelin. Cóż, już się nie dziwię, że wszystkie kwiaty z mojego parapetu były takie wątłe. Nie mając głowy do konewki, koniec końców kupiłam sobie kaktusa :).

Dotyk a rośliny

Tak nasze rośliny czują kiedy są dotykane, a co więcej potrafią odróżnić ciepło od zimna. Może niejeden/ niejedna z Was miała okazję zetknąć się z roślinami roślinożernymi, może macie takie w domu, lub widzieliście na pokazach. Wspaniałym przykładem jest muchołówka amerykańska, która zwykła zamykać swoje „szczęki” kiedy tylko mucha zechce usadowić się na powierzchni jej liścia.

Ciekawym zjawiskiem jest też mimoza wstydliwa, roślina, która pod wpływem dotyku potrafi odsunąć się w przeciwnym kierunku. Nie zawsze dotyk sprzyja celom rośliny- na ogół nadmierne dotykanie jest szkodliwe a nawet zabójcze dla rośliny. Taki na przykład rzepień pospolity można uśmiercić dotykając kilka razy, podobnie gdy pryskamy roślinę dowolną cieczą po liściach- nawet wodą. Bądź co bądź rośliny także w swoich komórkach informacje o dotyku lub bólu przesyłają z pomocą jonów, aktywowanych przez ich geny, tyle że nie zamieniają je na sygnały elektryczne docierające do mózgu, bo go nie posiadają.

Zatem na swój sposób można powiedzieć, że wycinane drzewa czują ból, gdy zamiast krwi spływa żywica. Pamiętajcie o tym czytelnicy w kontekście ekologii.

Mam nadzieję, że uda mi się zaciekawić swoim artykułem i wzbudzić trochę podziwu dla roślin ;).